Cách tính ngày cư trú nhập tịch đúng nhất là không dựa vào trí nhớ: hãy xin lịch sử xuất nhập cảnh chính thức từ cơ quan biên phòng của nước đang sống, đối chiếu với dấu trong hộ chiếu Việt Nam và vé máy bay, rồi mới đếm. Mỗi nước có một phép đếm riêng — Canada đòi 1.095 ngày có mặt trong 5 năm, Mỹ đòi ít nhất 30 tháng có mặt trong 5 năm thường trú, Úc giới hạn tổng ngày vắng — nên chỉ cần lệch vài ngày là hồ sơ có thể bị trả hoặc bị hỏi vặn ở buổi phỏng vấn.
- Canada: tối thiểu 1.095 ngày có mặt trong 5 năm trước ngày nộp; ngày ở Canada trước khi có thường trú được tính một nửa, tối đa 365 ngày.
- Mỹ: 5 năm thường trú (3 năm nếu kết hôn với công dân Mỹ), trong đó có mặt thực tế ít nhất một nửa thời gian.
- Úc: 4 năm cư trú hợp pháp, gồm 1 năm thường trú; tổng vắng mặt không quá 12 tháng, năm cuối không quá 90 ngày.
- Anh: 5 năm, vắng không quá 450 ngày; 12 tháng cuối không quá 90 ngày.
- Nguồn đối chiếu: I-94 của CBP (Mỹ), hồ sơ đi lại của CBSA (Canada), mẫu đơn xin hồ sơ di chuyển quốc tế của Bộ Nội vụ Úc.
Vì sao đếm theo trí nhớ gần như luôn sai?
Vì người đi lại nhiều nhớ chuyến đi chứ không nhớ ngày. Ai từng về Việt Nam ăn Tết, đi đám cưới ở Đà Nẵng, rồi ghé Bangkok công tác vài ngày thường chỉ ghi lại "về quê khoảng một tháng". Nhưng đơn nhập tịch hỏi ngày đi, ngày về chính xác, và cán bộ xét hồ sơ có trong tay dữ liệu biên phòng điện tử. Khi con số bạn khai lệch với dữ liệu của họ, vấn đề không còn là thiếu vài ngày mà là câu hỏi về tính trung thực.
Ở Canada, lỗi phổ biến nhất là đếm đủ 1.095 ngày "vừa khít" rồi nộp. Chỉ cần một chuyến đi Seattle cuối tuần bị quên, tổng ngày tụt xuống dưới ngưỡng và hồ sơ bị coi là không đủ điều kiện ngay từ đầu. Ở Mỹ, lỗi hay gặp là quên những chuyến ngắn sang Mexico hoặc Canada bằng đường bộ, vốn vẫn phải khai trong đơn N-400.
Lấy lịch sử xuất nhập cảnh chính thức ở đâu?
Mỗi nước có một kênh riêng, phần lớn miễn phí, nhưng thời gian trả kết quả khác nhau nên phải xin sớm.
| Nước đang sống | Nguồn dữ liệu | Ghi chú khi dùng |
|---|---|---|
| Mỹ | Trang I-94 của Cục Hải quan và Biên phòng (CBP), mục xem lịch sử đi lại; muốn đầy đủ hơn thì gửi yêu cầu FOIA tới CBP | Trang I-94 chỉ hiện các năm gần đây và đôi khi thiếu chuyến đường bộ; yêu cầu FOIA chi tiết hơn nhưng chờ lâu |
| Canada | Yêu cầu hồ sơ đi lại từ Cơ quan Biên phòng Canada (CBSA) theo Luật Tiếp cận Thông tin | Ghi nhận ngày bạn vào Canada; ngày rời đi thường suy ra từ dữ liệu hãng bay hoặc trao đổi với Mỹ |
| Úc | Yêu cầu hồ sơ di chuyển quốc tế gửi Bộ Nội vụ (Department of Home Affairs) | Có ngày xuất và nhập cảnh khá đầy đủ, hợp để đếm ngưỡng 12 tháng và 90 ngày |
| Anh | Yêu cầu dữ liệu cá nhân gửi Bộ Nội vụ Anh (Home Office) | Dữ liệu ra cảnh không phải lúc nào cũng đầy đủ; kèm thẻ lên máy bay, sao kê thẻ ngân hàng làm bằng chứng phụ |
Bên cạnh dữ liệu của nước đang sống, hãy chụp lại mọi trang có dấu trong hộ chiếu Việt Nam, kể cả hộ chiếu đã hết hạn. Dấu của Cục Quản lý xuất nhập cảnh tại Tân Sơn Nhất hay Nội Bài là bằng chứng độc lập cho thấy bạn đã ở Việt Nam từ ngày nào tới ngày nào.
Các bước tự đếm trước khi điền đơn
- Chốt "ngày nộp dự kiến" và lùi lại đúng khoảng thời gian luật đòi (5 năm với Canada và Mỹ, 4 năm với Úc, 5 năm với Anh). Đó là cửa sổ cần đếm.
- Lập bảng mỗi chuyến đi một dòng: ngày rời, ngày về, nơi đến, lý do. Ghép từ dữ liệu biên phòng, dấu hộ chiếu, email đặt vé.
- Áp đúng quy tắc tính ngày của nước đó. Canada hướng dẫn coi ngày rời đi và ngày trở về là ngày có mặt tại Canada; nước khác có cách tính riêng, hãy đọc phần hướng dẫn của mẫu đơn.
- Chạy công cụ tính chính thức nếu có: Canada có công cụ tính thời gian có mặt của IRCC, Mỹ có công cụ tính ngày nộp sớm của USCIS.
- Để dư một khoảng an toàn, thường vài tuần, phòng trường hợp một chuyến đi bị ghi nhận khác với trí nhớ.
- Giữ nguyên bảng này cho tới khi tuyên thệ: buổi phỏng vấn và mẫu câu hỏi trước lễ đều có thể hỏi lại.
Thời gian trước khi có thường trú có được tính không?
Tuỳ nước, và đây là chỗ nhiều người tính sai theo hướng có lợi cho mình. Canada là nước rộng tay nhất: mỗi ngày bạn ở Canada hợp pháp với tư cách du học sinh, lao động tạm thời hoặc người được bảo hộ trong cửa sổ 5 năm được tính nửa ngày, cộng tối đa 365 ngày. Người du học ở Vancouver ba năm rồi mới có thường trú vì thế có thể nộp sớm hơn đáng kể.
Mỹ thì ngược lại: đồng hồ chỉ chạy từ ngày ghi trên thẻ xanh, thời gian trước đó với thị thực F-1 hay H-1B không được cộng. Úc nằm giữa: 4 năm cư trú hợp pháp với bất kỳ loại thị thực nào đều tính, nhưng trong đó phải có đủ 12 tháng thường trú. Anh tính 5 năm cư trú hợp pháp, phần lớn là trước khi có quyền định cư vĩnh viễn, rồi thêm 12 tháng sau đó với người không kết hôn với công dân Anh.
Chi tiết từng loại tư cách được tính có trong chuyên mục Điều kiện cư trú; ở đây chỉ cần nhớ: đếm sai loại ngày nguy hiểm hơn đếm thiếu ngày, vì nó làm cả cửa sổ lệch đi.
Những tình huống đếm khó và cách xử lý
Chuyến đi dài vì việc gia đình
Về Việt Nam chăm cha mẹ ốm năm, sáu tháng là chuyện rất thường gặp. Với Mỹ, vắng từ 6 tháng tới dưới 1 năm bị giả định là làm đứt chuỗi cư trú liên tục, trừ khi bạn chứng minh được mình vẫn giữ việc làm, nhà ở, khai thuế với tư cách cư dân. Vì vậy, ngoài bảng ngày, hãy chuẩn bị sẵn hợp đồng thuê nhà, sao kê lương, giấy nhập viện của người thân tại Bệnh viện Chợ Rẫy hay Bạch Mai — những thứ giải thích được vì sao bạn đi lâu.
Làm việc trên tàu, đi công tác liên tục
Người làm cho hãng bay, tàu biển hoặc đi công tác dày đặc thường có hàng trăm chuyến. Đừng cố liệt kê bằng tay; xin dữ liệu chính thức, xuất ra bảng tính, rồi gộp theo tháng. Đơn N-400 cho phép đính kèm trang bổ sung nếu số chuyến vượt chỗ trống.
Hai hộ chiếu, hai bộ dấu
Người đã có hộ chiếu thứ hai (ví dụ từ một chương trình đầu tư) đôi khi xuất cảnh bằng hộ chiếu này, nhập cảnh bằng hộ chiếu khác. Dữ liệu biên phòng có thể ghi thành hai người. Hãy đối chiếu cả hai và khai nhất quán.
Sai lầm ít ai nói tới
- Dùng lại bảng ngày của hồ sơ thường trú. Cửa sổ đếm đã khác, và có thể bạn từng khai sơ sài ở hồ sơ trước. Khi khai lại, hãy sửa cho đúng chứ đừng chép cho khớp cái sai cũ.
- Quên chuyến đi trong ngày. Mua sắm ở Buffalo rồi về Toronto trong ngày vẫn là một lần xuất nhập cảnh.
- Nộp đúng ngày đủ ngưỡng rồi lên máy bay đi tiếp. Ở Úc và Anh, điều kiện phải đúng vào ngày nộp; ở Mỹ, bạn còn phải giữ cư trú liên tục từ ngày nộp tới ngày tuyên thệ.
- Không lưu bằng chứng ở chỗ an toàn. Lưu bản số hoá hộ chiếu, vé, bảng đếm ở nơi lấy lại được khi điện thoại hỏng.
Một hồ sơ quốc tịch tốt bắt đầu từ một bảng ngày sạch. Người bỏ ra một buổi tối để đếm cẩn thận thường tiết kiệm được nhiều tháng chờ đợi vì hồ sơ bị trả.
Không chắc mình đã đủ ngày để nộp hồ sơ nhập tịch?
Viking Global Group – Quốc Tịch Toàn Cầu (quoctich.com) có thể cùng bạn dựng bảng ngày cư trú từ dữ liệu xuất nhập cảnh, đối chiếu với quy tắc của nước bạn đang sống và chỉ ra chuyến đi nào cần giải trình trước khi nộp.
Hotline/Zalo: +849.219.219.88 · Email: [email protected]
Câu hỏi thường gặp
Ngày đi và ngày về có được tính là ngày có mặt không?
Với Canada, hướng dẫn của IRCC coi ngày rời đi và ngày trở về là ngày có mặt tại Canada. Các nước khác có cách tính riêng, nên hãy đọc phần hướng dẫn kèm mẫu đơn nhập tịch của nước bạn đang sống trước khi đếm.
Không xin được dữ liệu biên phòng thì đếm bằng gì?
Dùng dấu trong hộ chiếu, thẻ lên máy bay, email xác nhận đặt vé, sao kê thẻ ngân hàng có giao dịch ở nước ngoài. Ghép nhiều nguồn để mỗi chuyến đi có ít nhất hai bằng chứng độc lập.
Khai thiếu một chuyến đi ngắn có bị coi là gian dối không?
Một chuyến bị sót vì nhầm lẫn thường được giải thích được, nhất là khi bạn tự sửa ở buổi phỏng vấn. Nhưng nếu việc sót làm bạn trông như đủ điều kiện trong khi thực tế không đủ, hồ sơ có thể bị từ chối và đặt ra câu hỏi về sự trung thực.
Ở Mỹ đi vắng bao lâu thì phải lo về chuỗi cư trú?
Một chuyến vắng từ 6 tháng tới dưới 1 năm bị giả định là làm đứt cư trú liên tục, trừ khi bạn chứng minh được ngược lại. Vắng từ 1 năm trở lên thì đứt hẳn, trừ khi đã được phê duyệt trước theo trường hợp đặc biệt.
Nên để dư bao nhiêu ngày so với ngưỡng tối thiểu?
Không có con số chính thức, nhưng nhiều người làm nghề khuyên để dư vài tuần. Khoảng dư này che được sai lệch nhỏ giữa trí nhớ và dữ liệu biên phòng, tránh việc hồ sơ bị trả chỉ vì thiếu một hai ngày.
